In De Pers van vandaag een leuk profiel over NEC-trainer Mario Been.
Mario Been wilde een café beginnen. Nu is hij de meest gewilde trainer in Nederland. "Toen mijn vrouw stierf, was Mario een van de eersten die bij me was."

Even was er een stilte in de bestuurskamer van NEC toen Leen Looyen in 2006 aan de raad van commissarissen zijn kandidaat voor het hoofdtrainerschap van de club naar voren bracht. Mario Been was nou niet bepaald de naam die een aantal bestuurders had verwacht of gehoopt. Looyen, destijds adviseur in Nijmegen en nu technisch directeur van De Graafschap: ‘Ik zag meteen een paar wenkbrauwen fronsen toen zijn naam viel. Zij hadden hetzelfde gevoel als ik een aantal jaar daarvoor. Ik gaf in Schelluinen les aan een aantal trainers dat het diploma Oefenmeester 3 wilde halen. Stond daar opeens de naam van Mario Been op de lijst. Pietje Bell dacht ik meteen, dat zal wel niks worden. Na een dag bleek hij de beste te zijn. Hij was zo serieus met zijn vak bezig. Zijn kracht was dat hij hard werkte wanneer het nodig was en sociaal was als het kon. Een echte peoples manager, zoals dat heet. En laat dat nou net een eigenschap zijn die de moderne trainer behoort te hebben.’

Het was uiteindelijk de toenmalige NEC-voorzitter Hans van Delft die de stilte aan de bestuurstafel in Nijmegen doorbrak. Minzaam zei hij: ‘Als-ie goed is, is-ie goed.’ Na drie extra sollicitatiegesprekken bij Looyen thuis werd Mario Been de nieuwe hoofdcoach van NEC.

Toch was het niet zo verwonderlijk dat Mario Been en Pietje Bell destijds in één adem werden genoemd. Frenk Schinkels, de huidige trainer van Austria Wien en oud-speler bij onder andere Feyenoord en AZ, groeide met hem op. Ze voetbalden sinds hun zevende op het Mijnsherenplein in Rotterdam-Zuid, zaten bij elkaar in de klas en maakten gezamenlijk de overstap naar De Kuip. ‘Het allereerste wat mij van Mario te binnen schiet? We hadden een training bij Feyenoord in zo’n overdekte hal. Clemens Westerhof was er trainer en hij had vanwege de kou een muts op. Op een gegeven moment maakte hij een opmerking, waarna Mario naar hem toeliep en die muts over zijn hoofd trok. Dat kán natuurlijk niet.’

Ach, Mario Been de flierefluiter, er zijn zoveel voorbeelden van. Hij was de enige voetballer die twee keer werd uitgenodigd bij het praatprogramma RUR. Altijd goede teksten als Mario in de uitzending zat. Iedereen uit zijn omgeving beaamt de zonden uit het verleden, maar ook toen al ontwikkelde Been het karakter dat hem nu in zijn trainerscarrière helpt. Schinkels: ‘Mario houdt oprecht van mensen en als je een vriend van hem wordt, zal hij je nooit meer laten vallen. Ik weet nog goed dat hij Astrid ontmoette, zijn huidige vrouw. Wij zaten in die tijd alleen maar achter de dames aan, maar Mario was anders. Hij was misschien ook geen charmeur, maar toen hij Astrid had veroverd, vertelde hij al dat hij haar nooit meer zou laten gaan. Hij is onvoorwaardelijk in zijn vriendschappen en in zijn liefde. Toen mijn vrouw stierf, was Mario een van de eersten die bij me was om me te steunen. Ik woonde in Oostenrijk, hij in Nederland, maar hij was er wél.’

Volgens Looyen is het vooral de omgang met mensen waardoor Been nu de meest begeerde trainer in Nederland is. ‘Een moderne coach moet slechts voldoen aan twee voorwaarden: 1. hij moet verstand van voetbal hebben, 2. hij moet geweldig met mensen kunnen omgaan. Eerder dacht ik ook altijd dat je fantastische oefenstof moet hebben, dat je als veldtrainer boven anderen moet uitsteken. Dat is inmiddels achterhaald. Ook de sport is geïndividualiseerd, je moet mensen nu vooral aandacht kunnen geven. Bezoek een training van Mario en je ziet wat ik bedoel. Bij alle sessies die hij doet, straalt het plezier ervan af. Hij geeft iedereen bij de club het gevoel dat ze belangrijk voor hem zijn en dat meent hij ook echt.’

René van der Gijp beaamt dat. Met Been was hij het enfant terrible in het Nederlandse voetbal, samen speelden ze bij SC Heerenveen en namen ze als duo Koek en Zopie een single op. ‘Vergis je nou niet in Mario, die jongen is zo slim. Hij heeft voelsprieten, waardoor hij precies weet wat er in mensen omgaat. Zo’n stemming die de spelersgroep van Feyenoord heeft gehouden om te peilen of iedereen nog vertrouwen heeft in hun trainer Gertjan Verbeek, zou bij Mario nooit voorkomen. Hij zou allang hebben geweten dat er onvrede is.’

Horeca-cursus

Verbaasd is Van der Gijp niet over het huidige succes van Been. ‘Ik weet nog goed dat hij in de nadagen van zijn carrière bij SC Heerenveen opeens een horeca-cursus ging doen. Moest hij zes maanden lang elke maandag naar het Postiljon-hotel. Mario wilde een café beginnen, maar ik vond dat toen al een raar idee. Joh, als jij dat graag wil moet je dat lekker doen, vertelde ik hem cynisch. Het vreemde is – en dat typeert Mario ook – dat hij er echt alles aan deed om dat examen toch te halen. Hij zat constant met zijn neus in de boeken.’

Adrie Koster, coach van Jong Ajax, zag het zelf bij Excelsior, waar Been zijn eerste ervaring als trainer opdeed. Koster was er hoofdtrainer en raakte onder de indruk van zijn nieuwe collega. ‘Mario trainde bijna alle elftallen die we hadden: de A-junioren, het amateurelftal, het tweede elftal en hij assisteerde mij bij de hoofdmacht. Uit alles bleek dat dit iemand was die gedreven in zijn vak was en er alles uit wilde halen.’

Deugnieten en lastpakken

Volgens Schinkels komt dat ook door de spelersloopbaan die Been had. ‘Mario en ik waren deugnieten, hebben misschien niet alles uit onze actieve carrière gehaald. Daarom is de drang groot om nu wel te presteren. Voordeel voor ons is ook dat wij voetballers beter begrijpen. We weten hoe we moeilijke jongens het beste kunnen raken, omdat we zelf ook lastpakken waren. Het is de toon die de muziek bepaalt en wij voelen goed aan hoe we een groep het beste kunnen motiveren. De oude DDR-tijd, waarin trainers schreeuwend tekeer gingen is allang voorbij. Het gaat erom dat je de juiste balans weet te vinden tussen inspanning en ontspanning. En dat kan Mario.’

Van der Gijp: ‘Het grote verschil tussen Mario en bijvoorbeeld Verbeek, Huub Stevens en Marco van Basten is dat hij alles simpel houdt. Komt ook door zijn eigen karakter, hij neemt het leven niet serieuzer dan het is. Zo is het ook in het voetbal. Kijk nou eens naar die andere trainers. Dan spelen ze weer 4-3-3, dan weer met een hangende vleugelspits, de ene week staat Kennedy Bakircioglü in de basis, de volgende wedstrijd zit hij weer op de tribune. Het is voor niemand meer te begrijpen en voor de spelers zelf al helemaal niet. Mario houdt het eenvoudig. Hij speelt met drie spitsen, verandert zijn elftal zelden en probeert in thuiswedstrijden voorzichtig druk op de tegenstander te zetten. Die duidelijkheid geeft rust en vertrouwen.’

Van der Gijp weet dat Been graag nog een keer bij Feyenoord wil trainen, maar volgens hem is zijn oud-collega er veel te slim voor om nu al de overstap naar de Kuip te maken. ‘Wat moet je daar nu doen? Ik denk dat de mogelijkheden bij Nijmegen groter zijn dan bij Feyenoord. Ik vermoed dat Mario dat zelf ook wel weet, ook in dat soort dingen is hij slim.’

Reacties

Geplaatste reacties